İnegöl'ün 17 km güneydoğusunda bulunan Hilmiye mahallesi'nin 1 km güneyinde Oylat Kanyonu'nun sona erdiği noktada yer alır. Araçla mağaranın yakınına kadar gitmek mümkündür.  

Genel olarak menderesli bir profile sahip olan mağarayı gelişim özelliklerine göre iki bölüme ayırabiliriz. Girişten büyük çöküntü salonuna kadar olan bölüm, dar galerilerden oluşmuştur. 2-5 metreler arası genişlikte olan bu bölümün tavan yüksekliği ortalama 15 metre civarındadır. Burada cadı kazanları ve damlataş havuzları geniş yer kaplar. Ayrıca dört-beş metre kalınlığında çakıl depoları ( taraça şeklinde) ile bunlarla altlarında cilalanmış yüzeyler görülür. Buna karşılık mağaranın ikinci bölümü büyük bir çöküntü salonundan oluşmuştur. Başlangıcı ile son noktası arasında 93 metrelik büyük bir yükselti farkı olan bu salonun genişliği 25-55 metre, tavan yüksekliği ise 3-15 metre arasında değişmektedir. İri blok ve dev damlataş şekillerinden (sarkıt, dikit ve sütun) oluşan salonun yukarıda bulunan son kesimi, kalın bir çakıl, kum ve mil tabakalarından oluşmuştur.
Birbirinden farklı gelişim ve meteorolojik özelliklere sahip bölümlerden oluşan Oylat mağarasında zengin bir canlı topluluğu yaşamaktadır. Bunlar arasında yarasalar, binayaklılar, kelebekler, solucan ve guanobiler yer almaktadır. Mağarada salonları ve katları birbirine bağlayan dar galeri ve geçitlerde hissedilir bir rüzgar vardır. Mağara fosildir.