Mudanya Hasan Bey Hamamı

0
148

Halk tarafından ‘Eski Hamam’ ve ‘Yukarı Hamam’ olarak da adlandırılan ‘Hasan Bey Hamamı’ Namazgâh Caddesi ve Eski Su Sokağın kesiştiği köşede yer almaktadır.
Yapı üzerinde bir kitabenin bulunmamasından dolayı, yapanı, yaptıranı ve inşaa tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte; yapısal özellikleri nedeniyle ‘Mirliva-i Mısri Hasan Bey’in tarafından 17. yüzyılda yaptırdığı kabul edilmektedir. Farklı kaynaklar, yapının 1640-50 yılları arasında yapıldığını, gelirinin, yakınında aynı tarihlerde yaptırmış olduğu camii ve diğer vakıf giderlerine akar olarak tayin edildiğini belirtmektedir.
Hamam kare planlı olup üstü kubbe ile örtülüdür. Yapının doğu cephesinde iki kapı ve bir pencere bulunmaktadır. Hamamın güneydoğusundaki sivri kemerli kapısından ilk yapıldığı dönemlerde “Ilıklık” olduğu düşünülen “Soğukluk” bölümüne girilmektedir. Buradan bir kapıyla, diğer mekânlara geçiş sağlanmaktadır.
Yapının güneyinde yer alan dikdörtgen planlı mekânlardan doğu kenarında olanı kuzey-güney doğrultusunda sivri bir kemerle bölünmüş ve iki kubbeyle örtülmüştür. Kubbelere geçiş için, pandantiflerle bir üstlük penceresi yer almaktadır. Bu mekânın simetriği de aynı planlıdır. Fakat sivri kemerle ayrılmış bölümlerinden biri aynalı tonozla örtülmüştür. Bu mekânın kuzey duvarındaki kapı ile hamamın ikinci kare planlı mekânına geçilir.
İki uçtaki dikdörtgen planlı mekânların arasında kalan bölümde temizlik bölümleri yer almakta ve buradan diğer mekânlara geçiş sağlanmaktadır. Üst örtüsü tromplarla geçilen bir kubbedir. Burada, sonraki bir dönemde eklenen duvarlarla, dört eyvanlı ve köşe hücreli bir mekân elde edilmiştir. Yapının kuzey ve güney duvarlarında değişik aralıklarla yerleştirilmiş dikdörtgen payandalar bulunmaktadır.
Hamam ilk yapıldığı dönemde çifte hamam olarak kullanıldığı söylenmektedir. Şu anda soğukluk bölümleri yıkıldığı, direkt ılıklık bölümüne girildiği ve ılıklıklar simetrik olduğu için hamamın çifte hamam olduğu tezi bir kez daha ispatlamaktadır.
Batı cephesindeki yıkılan soğukluğun olduğu bölüme binalar yapılmıştır. Doğu cephesindeki soğukluk bölümü de yıkıldıktan sonra uzun süre araç parkı olarak kullanılmıştır. Yapı uzun süre kullanılmamış ve zamanla harabeye dönüşmüştür.
Hasan Bey Hamamı Bursa Büyükşehir Belediyesinin; Atıl durumda bulunan tarihi yapıların hayatın içine katılarak yaşam merkezlerine dönüştürülmesi çalışmaları kapsamında 2014 yılında restorasyona alınmıştır.
Restorasyon çalışması kapsamında duvar ve kubbe güçlendirmelerinin yanı sıra mevcut yapının özgün planlarına sadık kalınmıştır, Mekân zeminlerinde korunmuş olan mermerler özgün yapıya aittir.
Çatı örtüsü ile ilgili alaturka kiremit parçalarına rastlandığı için restorasyon aynı şekilde alaturka kiremit parçaları kullanılarak tamamlanmıştır.  Işıklıklara aydınlatma ve buharın dışarıya çıkması amaçlı fil gözleri takılmıştır.
Restorasyonu 2016 yılında tamamlanan yapı, Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından “Hasan Bey Hamamı Sanat Merkezi” olarak yeniden kent kültürüne kazandırılmıştır.

CEVAP VER